بلام و همزه را محذوف داشته و عاصم در جاى ديگر و قاريان ديگر در هيچ موضع اين كار نكرده‌اند وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ و هر كه توبه نكند ازين امور منهيه و از آن نادم نگردد فَأُولئِكَ پس آن گروه هُمُ الظَّالِمُونَ ايشانند ستم كاران بر نفس خود زيرا كه شآمت آن عايد بر ايشان خواهد شد . على بن ابراهيم عليه الرحمه آيهء « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ » تا « فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ » را نازل در باب صفيه بنت حى « 1 » بن اخطب زوجهء حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ميداند و صفيه از سبط هارون بن عمران عليه السّلام از قبيلهء بنى النضير بود و و سبب نزول آن بود كه عايشه و حفصه از حقد و حسد ايذاء صفيه ميكردند و در مقام استهزاء او در آمده القاب بد به او مىگفتند مثل آنكه ميگفتند اى دختر يهوديه و ميگفتند كه قامت او كوتاه است و در عيب او ميكوشيدند . بنا برين صفيه به خدمت حضرت آمده شكوهء ايشان نمود حضرت به او گفت چرا جواب ايشان نميدهى ؟ گفت يا حضرت در جواب ايشان چه بگويم ؟ حضرت فرمود بگو كه پدر من هارون و عم من موسى كليم اللَّه و زوج من محمد رسول اللَّه است صلّى اللَّه عليه و آله و سلم و على سائر الانبياء و الاوصياء پس شما را اصلا تفوق و زيادتى بر من نيست كه تا چنين بىادبى با من توانيد بجا آريد چون صفيه اين سخن را بايشان گفت گفتند كه اين معنى را تعليم نكرده به تو مگر حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم و بعد ازين ، اين آيات نازل گرديد . و اما ساير مفسرين كه اقتباس تفاسير آيات از مشكاة احاديث اهل بيت طيبين و طاهرين نميكنند به جهت هر كدام از نفى سخريهء رجال و نفى سخريهء نسا و نفى تنابز سبب نزولى آورده‌اند كه ذكر آنها باعث اطناب بىفايده است . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ اى آن كسانى كه ايمان آورده‌ايد اجتناب كنيد و واگذاريد بسيارى از گمان را و آن گمانهاى بدست كه در حق برادر مؤمن ميكنيد إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ بواسطهء آنكه بعضى از ظنون و گمانها گناهست

--> ( 1 ) - حيى بر وزن قصى . م